Matura pisemna z języka polskiego, w pisemnej części egzaminu sprawdza m.in. umiejętność czytania ze zrozumieniem. Tuż przed maturą warto jeszcze raz przypomnieć sobie zasady rozwiązywania testu oraz zapoznać się z konstrukcją zadań i ze wskazówkami zawartymi w Informatorze maturalnym CKE.
 

Matura pisemna z języka polskiego – o czym pamiętać?

1. Po otrzymaniu arkusza egzaminacyjnego bardzo dokładnie przeczytajcie podany tekst.
2. Skupcie się na treści pytań. Nie czytajcie ich pobieżnie, lecz upewnijcie się, że rozumiecie, czego one od Was wymagają.
3. Zwróćcie uwagę na to, ile odpowiedzi macie udzielić (ile cech wymienić, ile przykładów wypisać itd.). Udzielajcie dokładnie tylu odpowiedzi, ile wymaga od Was zadanie (dodatkowe odpowiedzi nie są punktowane).
4. Jeżeli jesteście proszeni o napisanie streszczenia, posłużcie się tylko taką liczbą słów, jaka jest określona w zadaniu!
5. Odpowiadajcie tylko na podstawie wskazanych akapitów lub całości podanych tekstów (chyba że w zadaniu polecono inaczej).
6. Nie cytujcie! Piszcie własnymi słowami (chyba że w zadaniu polecono inaczej).
7. W zadaniach zamkniętych (a-b-c-d) tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa (chyba że w poleceniu określono inaczej). Zaznaczcie wyraźnie prawidłową odpowiedź.
8. Starajcie się znaleźć odpowiedź na każde pytanie – nie zostawiajcie nierozwiązanych zadań! Nawet jeśli nie jesteście pewni odpowiedzi, lepiej ją wpisać niż oddać arkusz z pustymi polami. Nie poddawajcie się tak łatwo!
9. Kontrolujcie czas w trakcie egzaminu! Pamiętajcie, że na wykonanie zadań testowych oraz na napisanie wypracowania macie łącznie 170 minut. Sami decydujecie o tym, jak rozłożycie sobie czas na rozwiązanie całego arkusza.
10. Piszcie czytelnie, wyraźnie oddzielając kolejne części odpowiedzi w pustych polach.
 

Jak dokładnie wygląda matura pisemna z języka polskiego w części testowej? Do jakiego typu zadań należy się przygotować? Oto opis struktury tej części egzaminu oraz zagadnienia, jakich mogą dotyczyć pytania (według Informatora maturalnego CKE).

„Część testowa arkusza egzaminacyjnego składa się z dwóch zestawów, z których każdy obejmuje:

a) tekst lub dwa teksty liczące łącznie nie więcej niż 500 słów,
b) wiązkę 5–7 zamkniętych i/lub otwartych zadań do tekstu z miejscem na wpisanie odpowiedzi.

Zdający rozwiązuje zadania w obu zestawach. Łącznie w obu zestawach składających się na test znajdzie się 10–13 zadań zróżnicowanych pod względem formy oraz sprawdzających różne kompetencje.
 

Tekst

Teksty, do których odnoszą się zadania, zgodnie z podstawą programową mogą mieć charakter popularnonaukowy, publicystyczny lub polityczny.
 

Zadania egzaminacyjne

Zadania w teście mogą mieć formę zamkniętą lub otwartą. Nie ograniczają się do sprawdzania umiejętności wyszukiwania informacji w tekście, ale – obligatoryjnie – służą rozpoznaniu poziomu umiejętności analizy tekstu i jego przekształceń, a także świadomości językowej. Zadania sprawdzają także znajomość utworów literackich, których, zgodnie z podstawą programową, nie wolno pominąć w procesie kształcenia (oznaczonych w podstawie gwiazdką).
 

Sprawdźcie również, czego mogą dokładnie dotyczyć zadania testowe na maturze z języka polskiego!
 

Zadania testowe sprawdzające rozumienie czytanego tekstu (na poziomie złożonym) mogą dotyczyć:

1. na poziomie znaczeń:
a) wyszukiwania informacji złożonych,
b) dostrzegania powiązań między informacjami,
c) dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych między zdarzeniami,
d) odróżniania informacji ważnych od drugorzędnych,
e) wnioskowania na podstawie przesłanek zawartych w tekście,
f) określania tematu/głównej myśli/przesłania tekstu,
g) dostrzegania relacji między częściami składowymi tekstu,
h) określania stosunku autora do opisanych zagadnień,
i) zadawania pytań do tekstu,
j) rozpoznawania znaczeń przenośnych wyrazów i konstrukcji wyrazowych;

2. na poziomie struktury:
a) rozumienia funkcji środków językowych w tekście, w tym epitetu, porównania, przenośni,
b) badania struktury tekstu,
c) określania tezy tekstu i wskazywania argumentów,
d) objaśniania funkcji wydzielonych fragmentów tekstu na tle całości,
e) wyodrębniania części składowych utworu, określania powiązań między nimi;
3. na poziomie komunikacji:
a) rozpoznawania informacji i opinii,
b) wyrażania stosunku do opinii autora (czytanie krytyczne).
 

Zadania testowe sprawdzające umiejętność wykonywania działań na tekście mogą dotyczyć:

a) wyszukiwania słów (pojęć) kluczowych;
b) transformacji tekstu, czyli różnych przekształceń jego struktury, opartych na zasadzie równoważności, służących m.in. dostosowaniu formy tekstu do zadanego celu (np. zmiana konwencji stylistycznej i pytanie o efekt takiego zabiegu czy przekształcenia składniowe podporządkowane różnym intencjom komunikacyjnym);
c) formułowania pytań, na które odpowiedzią są kolejne zdania lub fragmenty tekstu;
d) streszczenia;
e) tworzenia planu tekstu.
 

Zadania testowe sprawdzające świadomość językową mogą dotyczyć:

a) słownictwa, czyli m.in. znaczenia wyrazów, wyrazów i konstrukcji synonimicznych, wyrazów wieloznacznych, definiowania pojęć;
b) słowotwórstwa, czyli analizowania budowy wyrazów pochodnych i sposobu ich tworzenia;
c) fleksji, czyli odmiany wyrazów;
d) składni w tekście, czyli m.in. budowy wypowiedzeń, funkcji wyrazów w zdaniu (podmiotu, orzeczenia, dopełnienia, przydawki, okolicznika), związków składniowych między częściami zdania, budowy zdań złożonych, szyku wyrazów i wypowiedzeń składowych w wypowiedzeniu złożonym, transformacji opartych na równoważności jednostek języka i konstrukcji językowych;
e) funkcji tekstu;
f) cech gatunkowych tekstu;
g) zagadnień stylistycznych, czyli m.in. wartości stylistycznej środków językowych w tekstach tworzonych w różnych celach i w różnych sytuacjach komunikacyjnych, cech tekstów należących do poszczególnych stylów funkcjonalnych polszczyzny (naukowego, popularnonaukowego, publicystycznego, potocznego, urzędowego, artystycznego), zabiegów stylizacyjnych (archaizacja, dialektyzacja, kolokwializacja), różnicy pomiędzy
tekstem ustnym a pisanym;
h) innych umiejętności wskazanych w podstawie programowej dla II, III i IV etapu edukacyjnego w częściach Świadomość językowa.”
 

Matura pisemna z języka polskiego nie jest ta trudna, jak może się wydawać! Zapoznajcie się z powyższymi poradami i powodzenia! :)


Anna Józefiak
Autorka strony Teksty kultury do matury oraz projektu Oswajamy polszczyznę. Absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, na co dzień pracuje jako polonistka w V Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Pawła II w Toruniu. W wolnych chwilach realizuje swoją drugą pasję, jaką jest współczesne kino. Prowadzi blog Klub Filmowy Obraz i Dźwięk (www.klubfilmowy.com) oraz pełni funkcję redaktor naczelnej serwisu Soundtracks.pl (www.soundtracks.pl). Jako akredytowany dziennikarz uczestniczy w festiwalach filmowych, spotykając się z twórcami X muzy.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien