Wchodzisz do sali, w której siedzi komisja. Losujesz zestaw, zerkasz na podany temat i dołączony tekst. Czujesz, że oblewa cię zimny pot, a nogi same się uginają. W głowie pustka…Tak może wyglądać ustny egzamin maturalny każdego z was. No właśnie: może, ale nie musi. Wystarczy poświęcić nieco czasu na właściwe przygotowanie i sukces gwarantowany.
 

Od czego zacząć?

Na samym wstępie warto wykonać pracę, dzięki której do najbardziej popularnych motywów literackich dopasujemy stosowne dzieła (idealnie by było, gdyby oprócz książek pojawiły się również inne teksty kultury, czyli np. filmy, obrazy, komiks czy piosenki). Dobrze jest porządkować sobie te informacje posługując się tabelą, do której w każdej chwili można zerknąć, bądź uzupełnić.

Na jakie motywy szczególnie zwrócić uwagę? Najlepiej na te, które automatycznie przychodzą do głowy: miłość, śmierć, zwierciadło, rodzina, dom, dziecko, kobieta, zagadka. To tylko kilka wybranych, można mnożyć je bez końca (im więcej przykładów opracujesz, tym większa szansa, że nie będziesz zaskoczony).
 

Co dalej?

Kiedy dysponujesz już pewnym zasobem opracowanych motywów, zacznij przygotowywać konspekty, w których zaplanujesz swoje wystąpienia. Załóżmy na przykład, że pracujesz nad tematem: jaką funkcję pełni obraz natury w literaturze i innych tekstach kultury. Przygotuj sobie kartkę ze schematem, według którego chciałbym się wypowiedzieć. Mógłby on wyglądać tak:
 

temat: Jaką funkcję pełni obraz natury w literaturze i innych tekstach kultury.

teza: W okresie romantyzmu przywoływano obraz natury, aby zobrazować emocje bohaterów.

(to moja teza, zastanów się po co artyści przywołują naturę w różnych tekstach, twoje rozumienie tematu może być inne niż moje)

argument pierwszy (tekst literacki): “Moja piosnka II” C.K. Norwid

*przywołane elementy krajobrazu są charakterystyczne dla Polski (np.bocianie gniazdo), stanowią reprezentację ojczyzny;
* podmiot liryczny powtarza refrenicznie słowa: “Tęskno mi Panie”, które podkreślają dodatkowo smutek osoby oddalonej od kraju

argument drugi (tekst literacki): ”Lilije” A. Mickiewicz

* krajobraz ciemnego lasu wzmaga tajemniczość i zgrozę sytuacji (tworzy nastrój tekstu);
* natura jest jednym z bohaterów, wymierza sprawiedliwość;

argument trzeci (tekst kultury- obraz): “Przejście przez granicę” Artur Grottger

* obraz przedstawia trzy postaci w otoczeniu bujnej roślinności (na pierwszym planie znajduje się młoda kobieta, która z niepokojem rozgląda się i mija słup graniczny, dwie pozostałe postaci, najprawdopodobniej powstańcy, ukrywają się w zieleni krzewów);
*nocna aura pejzażu, ciemne barwy, w których ukazano zarośla, potęgują nastrój trwogi i podkreślają wagę sytuacji;
*słup graniczy opleciony gałęziami bluszczu przypomina o istnieniu zaborów;

podsumowanie: Przytoczone przykłady ukazują, że naturę można wykorzystać, aby oddać emocje charakterystyczne dla epoki, w której powstały dzieła. W romantyzmie dominowało uczucie tęsknoty za utraconą ojczyzną, groza i tajemniczość, co zostało podkreślone w tekstach przy pomocy elementów krajobrazu, które budują nastrój.

 

Przygotowując konspekty, możesz również skorzystać z mini-poradnika „Pięć kroków do wystąpienia maturalnego” dostępnego tu: WYSTĄPIENIE MATURALNE.

Po przygotowaniu kilku konspektów wymień się spostrzeżeniami ze znajomymi. Prawdopodobnie będą mieli własne zdanie na niektóre tematy. Dyskusja może się okazać owocna i przynieść inne, nowe rozwiązania.
 

Ostatni krok

Nadszedł wreszcie czas, abyś wziął do ręki stoper i na podstawie wybranego, opracowanego wcześniej konspektu zbudował wypowiedź. Być może za pierwszym, czy drugim razem nie uda się osiągnąć magicznych piętnastu minut, nie przejmuj się. Trening czyni mistrza. Za kolejnym podejściem sam będziesz zaskoczony, jak łatwo poszło. Dobrze by było, gdybyś spróbował nagrać swoje wystąpienie, a następnie je obejrzał. Zobaczysz wtedy nad czym jeszcze warto popracować, jak zapanować nad mimiką twarzy, aby wyrażała pewność, że wiesz o czym mówisz.

Spełniwszy wszystkie powyższe punkty, możesz w ciemno przystąpić do egzaminu. Zarówno część ustna, jak i pisemna, powinny pójść śpiewająco.
 

PS. Gdy brak ci pomysłów na tematy, które mógłbyś opracować, wejdź na stronę cke.edu.pl , gdzie w zakładce poświęconej maturze odnajdziesz wiele przydatnych materiałów.

Powodzenia :)


Asia Krzemińska
Od niemal dziesięciu lat nauczyciel języka polskiego w szkole MIKRON w Łodzi. Na swoich lekcjach stara się przekonać uczniów, że nauka może łączyć się z dobrą zabawą i być przyjemna. Proponuje młodym ludziom wszechstronny rozwój, stara się odkrywać talenty. Autorka i koordynatorka projektu Konkurs Filmowy „Lektury w kadrze”. Od ponad dwóch lat prowadzi blog zakreconybelfer.blogspot.com, współpracuje również z grupą Superbelfrzy.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien