Przygotowując się do matury 2017, warto przygotować sobie bazę motywów kulturowych wraz z przykładami tekstów. Zgodnie z nową podstawą programową, zbiór tekstów kultury obejmuje nie tylko przykłady dzieł literackich, ale również tekstów należących do innych dziedzin sztuki, w tym filmu, muzyki, malarstwa, teatru, rzeźby czy plakatu. Na dobry początek – motyw miłości w cieniu cierpienia.
 

Miłość ma różne oblicza. Może być szczęśliwa lub tragiczna, platoniczna, zmysłowa, od pierwszego wejrzenia, bezinteresowna… Sztuka mówi o wielu jej aspektach, dlatego warto zwrócić uwagę na sposób, w jaki jest prezentowane to uczucie w tekstach kultury.

Jednym z ciekawszych obrazów miłości jest ten, któremu towarzyszy śmierć. Motyw Eros i Tanatos realizują takie utwory i dzieła plastyczne oraz filmowe, w których bohaterowie kochali i byli kochani, jednak na drodze ku ich szczęściu stanęła śmierć.

Prześledźmy przykładowe teksty kultury, w których pojawia się motyw miłości w cieniu śmierci
 

 

  • Mit o Orfeuszu (L)

Mit grecki będący źródłem motywu Eros i Tanatos opowiada historię poety Orfeusza, który z miłości do żony Eurydyki schodzi do Hadesu i wyprowadza ukochaną z podziemi. W ostatniej chwili łamie jednak warunek postawiony przez władcę zaświatów i traci kobietę na zawsze. Mit ukazuje uczucie miłości, które jest silniejsze od śmierci, ale jednocześnie jest z nią nierozerwalnie połączone.
 
 

Utwór angielskiego dramaturga to ponadczasowa historia dwojga kochanków pochodzących z wrogich sobie rodów. Ich miłość naznaczona jest tragicznym piętnem śmierci – oboje w wyniku nieporozumienia popełniają samobójstwo.
 
 

  • Romeo i Julia, (USA 1996), reż. Baz Luhrmann (F)

Widowiskowa adaptacja sztuki Szekspira została ujęta w formę uwspółcześnioną i nakręcona w stylu przypominającym wideoklip. Fabuła niewiele jednak odbiega od oryginału, a tragizm głównych postaci podkreślają dobre kreacje aktorskie Leonardo DiCaprio i Claire Daines.
 

Pozytywistyczna nowela opowiada o skromnym, ubogim małżeństwie, które nawet w obliczu śmiertelnej choroby pielęgnuje uczucie. Małżonkowie wspierają się nawzajem, sięgając nawet po drobne oszustwo, aby jak najdłużej podtrzymywać nadzieję na wyzdrowienie jednego z nich.
 
 

Preromantyczna powieść epistolarna (powieść w listach) realizuje typowy romantyczny wzorzec miłości. Werter, zakochany w Lotcie, ma nadzieję na odwzajemnienie uczucia, mimo że kobieta ma już towarzysza. Niezwykle wrażliwy mężczyzna nie potrafi znieść odrzucenia i popełnia samobójstwo.
 
 

Inne teksty kultury:

  • Między piekłem a niebem, reż. Vincent Ward (F)
  • Marzyciel, reż. Mark Forster (F)
  • Éric-Emmanuel Schmitt, Oskar i pani Róża (L)

 
 

Powodzenia na maturze!


Anna Józefiak
Autorka strony Teksty kultury do matury oraz projektu Oswajamy polszczyznę. Absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, na co dzień pracuje jako polonistka w V Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Pawła II w Toruniu. W wolnych chwilach realizuje swoją drugą pasję, jaką jest współczesne kino. Prowadzi blog Klub Filmowy Obraz i Dźwięk (www.klubfilmowy.com) oraz pełni funkcję redaktor naczelnej serwisu Soundtracks.pl (www.soundtracks.pl). Jako akredytowany dziennikarz uczestniczy w festiwalach filmowych, spotykając się z twórcami X muzy.

WP-Backgrounds Lite by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann 1010 Wien